اشتباهات رایج که به ناخن آسیب می‌زنند؛ ۱۵ عادت که باید کنار بگذارید

بسیاری از مشکلات ناخن مانند شکنندگی، لایه‌لایه شدن، ترک خوردن و خشکی نه‌تنها به بیماری‌ها یا کمبودهای تغذیه‌ای مربوط نیستند، بلکه ممکن است نتیجه عادت‌های نادرست روزمره باشند. استفاده نادرست از ابزار مانیکور، سوهان کشیدن شدید، کندن لاک یا ژل، جویدن ناخن، بریدن کوتیکول و تماس مداوم با آب و مواد شوینده از جمله عواملی هستند که می‌توانند به صفحه ناخن و پوست اطراف آن آسیب بزنند. در این مقاله از ایران هِیرکِر با مهم‌ترین اشتباهاتی که به ناخن آسیب می‌زنند، روش‌های جلوگیری از آسیب و اصول مراقبت صحیح از ناخن آشنا می‌شوید.

برای آشنایی با اصول جامع مراقبت از دست، پوست و ناخن، پیشنهاد می‌کنیم مقاله زیبایی و مراقبت از دست؛ راهنمای کامل سلامت پوست و ناخن را نیز مطالعه کنید.

چه عادت‌هایی به ناخن آسیب می‌زنند؟

ناخن‌ها ساختارهایی نسبتاً مقاوم هستند، اما این مقاومت به معنای آسیب‌ناپذیر بودن آنها نیست. فشار مکانیکی، رطوبت زیاد، مواد شیمیایی و دستکاری مداوم می‌توانند به مرور ساختار ناخن را ضعیف کنند.

بعضی از این آسیب‌ها ممکن است بلافاصله قابل مشاهده نباشند و بعد از مدتی به شکل ترک، شکستگی، لایه‌لایه شدن یا تغییر ظاهر ناخن خود را نشان دهند.

شناخت عادت‌های آسیب‌زا اولین قدم برای داشتن ناخن‌هایی سالم‌تر و مقاوم‌تر است.

۱. جویدن ناخن

جویدن ناخن یکی از رایج‌ترین عادت‌هایی است که می‌تواند به ناخن و پوست اطراف آن آسیب بزند.

جویدن مداوم می‌تواند باعث کوتاه شدن بیش از حد ناخن، ایجاد ترک‌های کوچک و آسیب به پوست اطراف ناخن شود. در صورت آسیب به پوست، احتمال ورود میکروب‌ها به اطراف ناخن نیز افزایش پیدا می‌کند.

علاوه بر این، تماس مداوم دهان با ناخن می‌تواند باعث انتقال آلودگی و میکروب میان دست و دهان شود.

۲. کندن پوست اطراف ناخن

کندن پوست‌های اضافه اطراف ناخن یکی دیگر از عادت‌های آسیب‌زا است. بسیاری از افراد هنگام مشاهده یک تکه پوست کوچک، آن را با دست می‌کشند یا می‌کنند.

این کار ممکن است باعث ایجاد پارگی عمیق‌تر، خونریزی و زخم شود. زخم‌های کوچک اطراف ناخن نیز می‌توانند مسیر ورود عوامل عفونی باشند.

اگر پوست اضافه یا Hangnail ایجاد شده است، بهتر است به جای کشیدن آن، با ابزار تمیز و مناسب به‌آرامی کوتاه شود.

۳. بریدن بیش از حد کوتیکول

کوتیکول بخشی از سد محافظتی اطراف ناخن است و بریدن مداوم آن می‌تواند پوست اطراف ناخن را در معرض آسیب قرار دهد.

در مانیکور بهتر است از بریدن عمیق کوتیکول خودداری شود و به جای آن، تمرکز اصلی روی مرطوب نگه داشتن پوست اطراف ناخن باشد.

اگر کوتیکول خشک و ترک‌خورده است، استفاده منظم از کرم دست یا محصولات مرطوب‌کننده می‌تواند به بهبود وضعیت آن کمک کند.

برای آشنایی بیشتر با روش‌های صحیح مراقبت از این بخش، مقاله چگونه کوتیکول ناخن را سالم نگه داریم؟ را نیز مطالعه کنید.

۴. سوهان کشیدن رفت و برگشتی ناخن

سوهان کشیدن شدید و رفت‌وبرگشتی می‌تواند به لبه ناخن فشار وارد کند و در بعضی افراد باعث افزایش احتمال لایه‌لایه شدن یا شکستگی شود.

هنگام سوهان کشیدن بهتر است فشار زیادی وارد نکنید و با حرکات کنترل‌شده فرم مورد نظر را ایجاد کنید.

استفاده از سوهان مناسب نیز اهمیت دارد. سوهان بسیار زبر می‌تواند برای ناخن‌های نازک یا شکننده خشن باشد.

۵. استفاده از ناخن به‌عنوان ابزار

یکی از عادت‌های بسیار رایج، استفاده از ناخن برای باز کردن درِ قوطی، جدا کردن برچسب، خراش دادن سطوح یا انجام کارهایی است که به ابزار نیاز دارند.

ناخن برای انجام چنین کارهایی طراحی نشده است و فشار ناگهانی می‌تواند باعث ترک خوردن یا شکستن آن شود.

برای باز کردن، جدا کردن یا بلند کردن اشیا بهتر است از ابزار مناسب استفاده کنید و ناخن را در معرض فشار غیرضروری قرار ندهید.

۶. کندن لاک از روی ناخن

زمانی که لاک شروع به جدا شدن می‌کند، بعضی افراد آن را با ناخن یا دست می‌کنند. این کار می‌تواند همراه با جدا شدن لایه‌هایی از سطح ناخن باشد.

به‌خصوص در مورد لاک‌های ژل یا محصولات چسبنده، جدا کردن مکانیکی آنها می‌تواند آسیب بیشتری ایجاد کند.

بهتر است برای پاک کردن هر نوع لاک از روش و محصول مناسب استفاده شود و از کندن اجباری آن خودداری کنید.

۷. برداشتن ژل یا کاشت ناخن به روش نادرست

یکی از اشتباهات مهم، جدا کردن ژل، اکریلیک یا ناخن مصنوعی با کندن یا کشیدن است.

چسبندگی این مواد به سطح ناخن باعث می‌شود هنگام کندن آنها، بخشی از لایه‌های سطحی ناخن طبیعی نیز آسیب ببیند.

برداشتن محصولات مصنوعی باید با روش مناسب و بدون وارد کردن فشار و کشش به ناخن انجام شود.

۸. سوهان‌کشی بیش از حد سطح ناخن

صاف کردن سطح ناخن با بافر یا سوهان می‌تواند ظاهر آن را برای مدت کوتاهی صاف‌تر کند، اما سوهان‌کشی بیش از حد می‌تواند ضخامت لایه سطحی ناخن را کاهش دهد.

اگر سطح ناخن بیش از اندازه نازک شود، ممکن است حساس‌تر و مستعد شکستگی شود.

بنابراین برای آماده‌سازی ناخن پیش از لاک یا خدمات زیبایی، نباید بیش از اندازه سطح طبیعی ناخن را سوهان کشید.

۹. تماس مداوم ناخن با آب

تماس مکرر و طولانی با آب می‌تواند باعث تغییر وضعیت رطوبت ناخن شود و در برخی افراد به شکنندگی یا لایه‌لایه شدن ناخن‌ها کمک کند.

افرادی که مرتب ظرف می‌شویند یا دست‌هایشان برای مدت طولانی در آب قرار دارد، بهتر است هنگام انجام کارهای مرطوب از دستکش مناسب استفاده کنند.

پس از شست‌وشو نیز خشک کردن کامل دست‌ها و استفاده از مرطوب‌کننده می‌تواند به حفظ سلامت پوست اطراف ناخن کمک کند.

۱۰. تماس زیاد با مواد شوینده

مواد شوینده و پاک‌کننده‌ها می‌توانند پوست دست و اطراف ناخن را خشک و تحریک کنند.

تماس مکرر با این مواد، به‌خصوص بدون محافظت از دست‌ها، ممکن است خشکی و ترک خوردن کوتیکول را بیشتر کند.

هنگام استفاده از مواد شوینده بهتر است از دستکش مناسب استفاده کنید و پس از پایان کار، دست‌ها و اطراف ناخن را مرطوب کنید.

۱۱. استفاده بیش از حد از استون و پاک‌کننده لاک

پاک‌کننده‌های لاک برای حذف لاک از روی ناخن کاربرد دارند، اما استفاده مکرر از محصولات حاوی استون می‌تواند باعث خشکی پوست اطراف ناخن شود.

اگر ناخن‌ها و کوتیکول شما به‌طور مداوم خشک هستند، بهتر است دفعات استفاده از پاک‌کننده‌های قوی را کاهش دهید و بعد از پاک کردن لاک از مرطوب‌کننده استفاده کنید.

همچنین بهتر است پاک‌کننده لاک بیش از زمان لازم روی ناخن و پوست اطراف آن باقی نماند.

۱۲. نادیده گرفتن مرطوب کردن ناخن و کوتیکول

مراقبت از ناخن فقط به کوتاه کردن و لاک زدن محدود نمی‌شود. پوست اطراف ناخن و کوتیکول نیز برای حفظ انعطاف‌پذیری خود به رطوبت نیاز دارند.

استفاده منظم از کرم دست و محصولات مرطوب‌کننده می‌تواند به کاهش خشکی و ترک اطراف ناخن کمک کند.

مخصوصاً در فصل‌های سرد یا زمانی که دست‌ها زیاد شسته می‌شوند، توجه به رطوبت پوست اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

۱۳. کوتاه کردن بیش از حد ناخن

کوتاه کردن ناخن‌ها به اندازه مناسب می‌تواند به جلوگیری از گیر کردن و شکستن آنها کمک کند، اما کوتاه کردن بیش از حد ممکن است باعث درد یا آسیب به پوست اطراف و زیر ناخن شود.

هنگام کوتاه کردن ناخن بهتر است مقداری از لبه آزاد ناخن باقی بماند و از بریدن بیش از حد خودداری شود.

۱۴. استفاده از ابزار مانیکور مشترک یا غیربهداشتی

ابزار مانیکور در صورت استفاده نادرست یا رعایت نکردن اصول بهداشتی می‌توانند باعث انتقال آلودگی و عوامل عفونی شوند.

ابزارهای شخصی بهتر است به‌صورت اختصاصی استفاده شوند و در صورت مراجعه به سالن زیبایی، رعایت اصول تمیز کردن و ضدعفونی ابزار اهمیت زیادی دارد.

همچنین نباید از ابزار تیز یا آلوده برای بریدن کوتیکول یا پوست اطراف ناخن استفاده شود.

۱۵. انجام مانیکور روی ناخن آسیب‌دیده

اگر ناخن یا پوست اطراف آن دچار زخم، التهاب، تورم یا عفونت است، انجام خدمات زیبایی می‌تواند وضعیت را تحریک کند.

در چنین شرایطی بهتر است ابتدا علت مشکل مشخص شود و تا زمان بهبود، از دستکاری و خدماتی که به ناخن یا پوست اطراف آن فشار وارد می‌کنند خودداری شود.

آیا لاک زدن مداوم به ناخن آسیب می‌زند؟

لاک زدن به‌خودی‌خود لزوماً به معنای آسیب دیدن ناخن نیست، اما برخی عادت‌های مرتبط با لاک می‌توانند مشکل‌ساز شوند.

استفاده مکرر از پاک‌کننده‌های قوی، کندن لاک، سوهان‌کشی بیش از حد و بی‌توجهی به خشکی ناخن و کوتیکول می‌توانند در طول زمان باعث ضعیف شدن ظاهر ناخن شوند.

بنابراین مهم‌تر از حذف کامل لاک، رعایت روش صحیح استفاده و پاک کردن آن است.

آیا ژل پولیش به ناخن آسیب می‌زند؟

ژل پولیش می‌تواند ظاهر ناخن را برای مدت طولانی مرتب نگه دارد، اما آماده‌سازی نامناسب ناخن، برداشتن ژل با کندن یا سوهان‌کشی شدید می‌تواند باعث آسیب به ناخن طبیعی شود.

همچنین اگر مواد ژل با پوست اطراف ناخن تماس پیدا کنند یا خدمات به شکل غیربهداشتی انجام شوند، احتمال تحریک یا مشکلات پوستی افزایش پیدا می‌کند.

رعایت اصول صحیح آماده‌سازی، استفاده از محصولات مناسب و برداشتن ژل با روش درست اهمیت زیادی دارد.

چگونه بفهمیم ناخن‌هایمان به مراقبت بیشتری نیاز دارند؟

تغییرات ظاهری ناخن همیشه به معنای وجود بیماری نیستند، اما برخی نشانه‌ها می‌توانند نشان دهند که ناخن در معرض آسیب قرار گرفته است.

• افزایش شکنندگی ناخن‌ها
• لایه‌لایه شدن مداوم
• ترک خوردن مکرر
• خشکی شدید ناخن و کوتیکول
• درد یا حساسیت اطراف ناخن
• قرمزی یا تورم پوست اطراف ناخن
• تغییرات ماندگار در رنگ یا شکل ناخن

اگر تغییرات ناخن شدید، ماندگار یا همراه با درد و التهاب هستند، بهتر است علت آنها توسط پزشک بررسی شود.

چگونه ناخن‌های آسیب‌دیده را دوباره سالم‌تر کنیم؟

اولین قدم، شناسایی و حذف عامل آسیب‌زا است. اگر ناخن‌ها به دلیل سوهان‌کشی شدید، کندن ژل، تماس زیاد با مواد شوینده یا دستکاری مداوم آسیب دیده‌اند، کاهش این عوامل می‌تواند به حفظ سلامت ناخن در ادامه رشد آن کمک کند.

کوتاه نگه داشتن مناسب ناخن، جلوگیری از ضربه، مرطوب کردن دست و کوتیکول و استفاده صحیح از ابزار مانیکور نیز می‌تواند به مراقبت بهتر از ناخن کمک کند.

ناخن به‌تدریج رشد می‌کند؛ بنابراین بهبود ظاهر ناخن معمولاً فوری نیست و برای مشاهده تغییرات باید زمان کافی در نظر گرفت.

آیا مکمل‌ها می‌توانند ناخن‌های آسیب‌دیده را ترمیم کنند؟

مصرف مکمل بدون تشخیص کمبود تغذیه‌ای راهکار مناسبی برای همه افرادی که ناخن شکننده دارند نیست.

اگر فرد دچار کمبود یک ماده مغذی باشد، اصلاح آن کمبود می‌تواند برای سلامت عمومی و در برخی موارد وضعیت ناخن مفید باشد. اما شکنندگی ناخن همیشه ناشی از کمبود ویتامین یا مواد معدنی نیست.

به همین دلیل، بهتر است پیش از مصرف مکمل‌های مخصوص مو و ناخن، علت مشکل مشخص شود و از مصرف خودسرانه دوزهای بالای مکمل‌ها خودداری شود.

یک روتین ساده برای جلوگیری از آسیب ناخن

برای محافظت از ناخن‌ها لازم نیست روتین پیچیده‌ای داشته باشید. چند عادت ساده می‌توانند تفاوت زیادی ایجاد کنند.

1. ناخن‌ها را در اندازه مناسب نگه دارید.
2. از ناخن به‌عنوان ابزار استفاده نکنید.
3. از جویدن ناخن و کندن پوست اطراف آن خودداری کنید.
4. هنگام استفاده از مواد شوینده از دستکش مناسب استفاده کنید.
5. بعد از شست‌وشوی دست‌ها از کرم مرطوب‌کننده استفاده کنید.
6. کوتیکول را نبرید و با فشار زیاد عقب نزنید.
7. لاک و ژل را با روش صحیح پاک کنید و آنها را نکنید.
8. از سوهان‌کشی شدید و مداوم سطح ناخن خودداری کنید.
9. ابزار مانیکور را تمیز و بهداشتی نگه دارید.
10. در صورت مشاهده التهاب یا عفونت، ناخن را دستکاری نکنید.

چه زمانی برای آسیب ناخن باید به پزشک مراجعه کرد؟

بسیاری از آسیب‌های ناشی از عادت‌های نادرست با حذف عامل آسیب‌زا و مراقبت مناسب بهتر می‌شوند. با این حال، بعضی تغییرات نیاز به بررسی پزشکی دارند.

اگر ناخن دچار تغییر رنگ یا شکل ماندگار شده، از بستر خود جدا می‌شود، درد و التهاب قابل توجه دارد یا پوست اطراف آن متورم و دارای ترشح شده است، بهتر است برای بررسی علت به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کنید.

همچنین اگر شکنندگی یا تغییرات ناخن بدون دلیل مشخص ادامه پیدا می‌کند، بهتر است به جای مصرف خودسرانه مکمل‌ها یا محصولات تقویتی، علت اصلی بررسی شود.

جمع‌بندی؛ برای داشتن ناخن سالم چه اشتباهاتی را کنار بگذاریم؟

بسیاری از مشکلات ناخن می‌توانند با عادت‌های ساده روزمره ارتباط داشته باشند. جویدن ناخن، کندن پوست اطراف آن، بریدن کوتیکول، سوهان‌کشی شدید، استفاده از ناخن به‌عنوان ابزار، کندن لاک یا ژل و تماس مداوم با مواد شوینده از جمله رفتارهایی هستند که می‌توانند به ناخن آسیب بزنند.

مراقبت صحیح از ناخن بیشتر از آنکه به محصولات گران‌قیمت وابسته باشد، به استمرار در عادت‌های درست نیاز دارد. مرطوب نگه داشتن دست و کوتیکول، محافظت از دست‌ها هنگام کار با مواد شوینده، استفاده صحیح از ابزار مانیکور و جلوگیری از دستکاری ناخن می‌تواند به حفظ سلامت و ظاهر طبیعی آن کمک کند.

همچنین نباید هر تغییر در ناخن را صرفاً به کمبود ویتامین یا مراقبت نادرست نسبت داد. تغییرات ماندگار، درد، التهاب، تورم، ترشح یا تغییرات غیرمعمول ناخن بهتر است توسط پزشک بررسی شوند.