هند اسپا چیست؟ مراحل، فواید پارافین و نکات ایمنی

دست‌ها بیشتر از هر بخش دیگری از بدن در معرض آب، صابون، ضدعفونی‌کننده و هوای سرد هستند و خیلی زود خشک و زبر می‌شوند. Hand Spa، یعنی «اسپای دست»، یک خدمت سالنی است که مراقبت‌های مختلف را در یک جلسه کنار هم می‌گذارد: اسکراب، ماسک، ماساژ و گاهی پارافین گرم. در این راهنمای ایران هِیرکِر توضیح می‌دهیم Hand Spa دقیقاً چیست، چه مراحلی دارد، چه کسانی نباید آن را انجام دهند، چطور می‌توان نسخه‌ی ایمنش را در خانه ساخت و بعد از آن چه مراقبتی لازم است.

Hand Spa چیست؟

Hand Spa یک اصطلاح تعریف‌شده‌ی پزشکی نیست و هر سالنی ممکن است آن را کمی متفاوت ارائه کند. در شکل رایجش، یک مانیکور ساده با چند مرحله‌ی مراقبتی همراه می‌شود تا پوست دست علاوه بر ظاهر مرتب، نرم‌تر و شاداب‌تر هم شود. معمولاً این مراحل در آن دیده می‌شود: اسکراب برای برداشتن پوست مرده، ماسک آبرسان، ماساژ دست و گاهی لایه‌ی گرم موم پارافین.

در بعضی سالن‌ها بعد از این مراحل، مانیکور و لاک هم انجام می‌شود. در بعضی دیگر فقط مراقبت پوست دست انجام می‌شود و ناخن‌ها دست‌نخورده می‌مانند. اگر به‌طور کلی به مراقبت از دست علاقه دارید، راهنمای زیبایی و مراقبت از دست تصویر کامل‌تری می‌دهد.

مراحل معمول یک Hand Spa

مدت یک جلسه‌ی کامل در بعضی سالن‌ها حدود ۵۰ دقیقه است و نسخه‌های ساده‌تر کوتاه‌ترند. پارافین تنها معمولاً حدود ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

پارافین چطور کار می‌کند؟

پارافین یک موم سفید یا بی‌رنگ و نیمه‌جامد است که از ترکیبات نفتی ساخته می‌شود. بی‌رنگ، بی‌مزه و بی‌بو است و به همین دلیل در سالن‌ها زیاد استفاده می‌شود. این موم در دمای پایین ذوب می‌شود و برای سوزاندن یا تاول زدن پوست طراحی نشده است. در سالن، دست چند بار داخل موم گرم فرو می‌رود تا یک «دستکش مومی» ساخته شود. بعد دست با یک کیسه‌ی نایلونی و حوله پوشانده می‌شود و حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه می‌ماند. پس از آن موم برداشته می‌شود، ماساژ و کرم‌مالی انجام می‌شود.

دو اثر اصلی دارد. اول اینکه موم مثل یک نرم‌کننده عمل می‌کند و پوست را نرم‌تر و صاف‌تر نشان می‌دهد. دوم اینکه گرمای آن می‌تواند جریان خون را بیشتر کند، عضلات را شل کند و برای بعضی افراد خشکی مفاصل را کمتر کند. به همین دلیل، پارافین در بعضی مراکز درمانی هم برای دست‌های سفت و دردناک استفاده می‌شود. با این حال، اثر پارافین بر پوست بیشتر ظاهری و موقتی است و جایگزین درمان بیماری نمی‌شود.

چه کسانی نباید پارافین انجام دهند؟

پارافین برای بیشتر افراد بی‌خطر است، اما در چند حالت بهتر است قبل از انجام آن با پزشک مشورت کنید یا آن را کنار بگذارید:

• گردش خون ضعیف یا بی‌حسی در دست‌ها (چون ممکن است گرمای زیاد را درست حس نکنید)
• دیابت
• فشار خون بالا یا واریس
• زخم باز، بریدگی، خراشیدگی یا زخمی که تازه ترمیم شده است
• عفونت پوستی یا دوره‌ی تشدید بیماری‌هایی مثل پسوریازیس و اگزما
• مفاصل داغ و ملتهب، مثل دوره‌ی عود آرتریت روماتوئید
• حساسیت به موم پارافین
• علائم سرماخوردگی یا آنفلوآنزا (بهتر است تا حدود ۴۸ ساعت پس از بهبود صبر کنید)

پوست خیلی حساس ممکن است دچار «جوش گرمایی» (heat rash) شود. افرادی که به ترکیبات شیمیایی حساس‌اند هم گاهی ورم یا جوش‌های خفیف دارند، چون پارافین منشأ نفتی دارد. عوارض شدید نادر است، ولی اگر بعد از جلسه قرمزی، سوزش یا تورم داشتید، موضوع را جدی بگیرید.

در سالن چه انتظاری داشته باشیم؟

پیش از شروع، ناخن‌های بلند را کوتاه کنید و حلقه، ساعت و دستبند را در بیاورید. اگر لاک یا ناخن مصنوعی دارید، به مانیکوریست بگویید. هرگونه زخم باز یا زخم تازه‌ترمیم‌شده را هم حتماً اطلاع دهید. مانیکوریست باید ابزارها را ضدعفونی کرده باشد و برای دست‌هایتان مواد مناسب پوست حساس انتخاب کند.

اگر بعد از Hand Spa قصد لاک زدن دارید، باید همه‌ی باقی‌مانده‌ی موم، روغن و کرم از سطح ناخن پاک شود، به‌خصوص قبل از لاک ژل، وگرنه لاک خوب نمی‌چسبد. با مانیکوریست درباره‌ی ترتیب مراحل صحبت کنید. برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی مراقبت از کوتیکول و پوست کنار ناخن، مقاله‌ی کوتیکول سالم را ببینید.

نسخه‌ی خانگی؛ چطور ایمن‌تر انجامش بدهیم؟

پارافین خانگی ممکن است، اما ریسک دارد. اگر موم بیش از حد گرم شود، می‌تواند آتش بگیرد و دمای آن هنگام شروع نباید بیش از حدود ۵۲ درجه‌ی سانتی‌گراد (۱۲۵ درجه‌ی فارنهایت) باشد. اگر یکی از شرایط بخش قبل را دارید، سراغ نسخه‌ی خانگی نروید.

روش کلی به این شکل است:

1. دست‌ها را بشویید، خشک کنید و روی آن‌ها کرم بمالید.
2. موم پارافین خوراکی را با کمی روغن معدنی ذوب کنید. برای ذوب از بن‌ماری استفاده کنید و بگذارید دما پایین بیاید. اگر از ماکروویو استفاده می‌کنید، موم را در دفعات کوتاه گرم کنید و بین هر نوبت هم بزنید.
3. هر بار یک دست را داخل موم فرو ببرید. بین پنج تا هفت لایه کافی است و هر لایه را کمی فرصت بدهید تا سفت شود.
4. انگشتان را در حین سفت شدن موم ثابت نگه دارید تا ترک نخورد.
5. دست را با نایلون و حوله بپوشانید و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید.
6. موم را جدا کنید و بعد کرم یا پماد بمالید.

روش پیشنهادی برای تکرار، حدود هر دو هفته یک بار است.

نسخه‌ی بدون موم

اگر نمی‌خواهید با موم داغ کار کنید، یک روش ساده‌تر هم وجود دارد: دست‌ها را در آب ولرم خیس کنید، یک کرم یا پماد غنی بمالید و شب با دستکش نخی بخوابید. این روش ریسک سوختگی ندارد و برای دست‌های خیلی خشک مناسب است.

بعد از Hand Spa، دست‌ها را چطور نگه داریم؟

اثر هر مراقبت سالنی اگر روتین روزانه‌ی درستی پشتش نباشد، زود از بین می‌رود. متخصصان پوست این نکات را توصیه می‌کنند:

• کرم بعد از هر شست‌وشو: بعد از هر بار شستن دست یا استفاده از ضدعفونی‌کننده، کرم بمالید. در هوای سرد این کار را بیشتر تکرار کنید و ترجیحاً وقتی دست‌ها هنوز کمی نم دارند.
• نوع کرم: کرم یا پماد بهتر از لوسیون است، چون رطوبت بیشتری اضافه می‌کند. محصول بدون عطر و رنگ انتخاب کنید. ترکیباتی مثل گلیسیرین، دایمتیکون، هیالورونیک اسید، شی‌باتر، پترولاتوم و سرامید مفیدند. محصول‌های لوله‌ای معمولاً از پمپ‌های رقیق‌تر مؤثرترند. برای انتخاب بهتر، مقاله‌ی بهترین کرم دست برای پوست خشک را بخوانید.
• دستکش: هنگام شستن ظرف، باغبانی یا هر کاری که دست‌ها مدت طولانی در آب است، دستکش بپوشید. در هوای سرد و خشک هم دستکش از پوست محافظت می‌کند.
• ضدآفتاب: در طول سال روی دست‌های در معرض آفتاب ضدآفتاب با SPF 30 یا بالاتر بزنید.
• رطوبت هوا: مرطوب‌کننده‌ی هوا، به‌ویژه شب‌ها در اتاق خواب، به خشکی کمتر کمک می‌کند.

اگر با وجود همه‌ی این‌ها خشکی دست ادامه پیدا کرد، ممکن است دلیل دیگری مثل اگزما یا پسوریازیس داشته باشد و باید به پزشک مراجعه کنید. دلایل رایج خشکی را در چرا پوست دست خشک می‌شود؟ مرور کرده‌ایم. برای حفظ جوانی پوست دست هم می‌توانید مقاله‌ی پیشگیری از چروک دست را ببینید.

اگر ناخن ژل یا لاک ژل دارید

بعضی سالن‌ها Hand Spa را با مانیکور ژل ترکیب می‌کنند. در این حالت، چند نکته‌ی اضافه وجود دارد: بپرسید که ابزارها پس از هر مشتری ضدعفونی می‌شوند یا نه. لامپ پخت پرتوی فرابنفش دارد، پس ضدآفتاب SPF 30 یا بالاتر روی دست‌ها بزنید یا از دستکش تیره‌ی بدون نوک انگشت استفاده کنید. از مانیکوریست بخواهید کوتیکول را عقب نزند و نبُرد و لاک ترک‌خورده را با ناخن یا ابزار نکَنید.

Hand Spa یا مانیکور معمولی؟

این دو مکمل هم هستند، اما یکی نیستند. مانیکور معمولی بیشتر روی ظاهر ناخن تمرکز دارد، در حالی که Hand Spa به خود پوست دست می‌پردازد:

چه کسانی بیشتر از Hand Spa سود می‌برند؟

پارافین و مراقبت‌های مشابه برای کسانی که دست‌های خشک و ترک‌خورده دارند، پوست مرده را نرم می‌کنند و رطوبت پوست را بهتر نگه می‌دارند. کسانی که بیشتر وقت‌شان را با آب، مواد شوینده یا ضدعفونی‌کننده می‌گذرانند، مثل کارکنان بهداشتی و آشپزها، معمولاً زودتر دچار خشکی دست می‌شوند و از این مراقبت لذت بیشتری می‌برند. گرما و ماساژ هم برای افرادی که دست‌های خسته یا سفت دارند، حس خوبی دارد. در مورد بیماری‌هایی مثل آرتریت، پارافین گاهی به‌عنوان بخشی از درمان توسط پزشک یا کاردرمانگر تجویز می‌شود؛ پس تصمیم را به عهده‌ی خودتان نگذارید.

هر چند وقت یک بار؟

برای پارافین خانگی پیشنهاد معمول حدود هر دو هفته یک بار است. اگر پوست‌تان حساس است یا بعد از جلسه قرمزی و سوزش دارید، فاصله را بیشتر کنید یا آن را کنار بگذارید. اگر Hand Spa را با مانیکور ژل ترکیب می‌کنید، یک تا دو هفته (یا بیشتر) استراحت از ژل بین نوبت‌ها را هم فراموش نکنید.

پیش از رزرو وقت چه چیزهایی را مشخص کنید؟

• این Hand Spa شامل کدام مراحل است؟ (اسکراب، ماسک، ماساژ، پارافین، مانیکور)
• آیا موم پارافین تمیز و تازه است یا برای چند مشتری مشترک استفاده می‌شود؟
• آیا مشکل پزشکی دارید که با گرما یا پارافین ناسازگار باشد؟ (دیابت، بی‌حسی، زخم، تشدید بیماری پوستی)
• آیا قرار است لاک یا ژل هم بزنید و ترتیب مراحل چیست؟
• آیا مواد مصرفی بدون عطر و مناسب پوست حساس هستند؟

جمع‌بندی

Hand Spa یک مراقبت لذت‌بخش و مفید برای پوست خشک و خسته‌ی دست است، اما معجزه نمی‌کند. اثر آن بیشتر موقتی است و به روتین روزانه‌ی شما بستگی دارد: کرم بعد از هر شست‌وشو، دستکش در کارهای خیس و ضدآفتاب روزانه. پیش از رفتن به سالن، شرایط پزشکی خود را مرور کنید، به‌ویژه اگر قرار است پارافین انجام شود. و اگر خشکی یا ترک دست‌ها ادامه داشت، تنها به مراقبت‌های زیبایی اکتفا نکنید و با پزشک مشورت کنید.