روی بستهبندی یک کرم، سرم، شامپو یا ضدآفتاب معمولاً فهرستی از نامهای انگلیسی و گاهی پیچیده میبینید؛ نامهایی مثل Niacinamide، Retinol، Linalool یا Methylisothiazolinone. اما از روی این فهرست چطور بفهمیم کدام ترکیبات نقش فعال دارند و کدام مواد ممکن است برای پوستهای حساس مهم باشند؟
دیکودر لیست ترکیبات (INCI) ایران هیرکر برای همین کار طراحی شده است. کافی است لیست ترکیبات درجشده روی محصول را بدون نیاز به ترجمه، در ابزار وارد کنید تا ترکیبات شناختهشده موجود در پایگاه داده ابزار بررسی شوند و مواد فعال و ترکیبات دارای پتانسیل حساسیتزایی از یکدیگر تفکیک شوند.
نکته مهم این است که این ابزار قرار نیست درباره خوب یا بد بودن یک محصول حکم قطعی صادر کند. نتیجه آن یک تحلیل اطلاعاتی از فهرست ترکیبات واردشده است و برای تشخیص حساسیت، بیماری پوستی یا ارزیابی کامل فرمولاسیون جایگزین متخصص پوست نیست.
INCI چیست و چرا خواندن آن اهمیت دارد؟
INCI مخفف International Nomenclature of Cosmetic Ingredients و به معنای نامگذاری بینالمللی مواد تشکیلدهنده محصولات آرایشی و بهداشتی است. نام مواد موجود در محصولات معمولاً با همین نامهای استاندارد روی بستهبندی درج میشوند.
در اتحادیه اروپا، محصولات آرایشی باید فهرست مواد تشکیلدهنده خود را روی بستهبندی داشته باشند. طبق مقررات محصولات آرایشی اتحادیه اروپا، این فهرست با عنوان «Ingredients» ارائه میشود و ترکیبات معمولاً بر اساس وزن هنگام اضافه شدن به فرمولاسیون مرتب میشوند؛ موادی که غلظتشان کمتر از یک درصد است میتوانند پس از ترکیبات بالاتر از یک درصد با ترتیب متفاوتی درج شوند.
بنابراین خواندن لیست INCI میتواند به مصرفکننده کمک کند قبل از خرید یا استفاده از محصول، اطلاعات بیشتری درباره مواد تشکیلدهنده آن به دست آورد.
دیکودر لیست ترکیبات ایران هیرکر چگونه کار میکند؟
عملکرد ابزار بر پایه تطبیق نام ترکیبات واردشده با یک پایگاه داده داخلی است. شما میتوانید لیست ترکیبات را همانطور که روی بستهبندی نوشته شده، مستقیماً در کادر ابزار قرار دهید؛ نیازی نیست ابتدا آن را به فارسی ترجمه کنید.
ابزار ابتدا فهرست واردشده را بر اساس جداکنندههایی مانند کاما، ویرگول فارسی یا خط جدید به ترکیبات جداگانه تقسیم میکند. سپس نام هر ترکیب را نرمالسازی کرده و آن را با فهرست مواد فعال و مواد دارای پتانسیل حساسیتزایی مقایسه میکند.
در نهایت، هر ماده در یکی از سه گروه قرار میگیرد:
- ماده فعال شناساییشده
- ماده با پتانسیل حساسیتزایی
- ترکیب شناسایینشده در دیتابیس ابزار
بنابراین اگر یک ماده در بخش «ترکیبات شناسایینشده» قرار بگیرد، به این معنی نیست که ماده بیاثر، بیفایده یا مضر است؛ فقط یعنی آن ترکیب در پایگاه داده فعلی ابزار برای این دسته از تحلیلها ثبت نشده است.
درباره حساسیت یا واکنش پوستتان به ترکیبات یک محصول مطمئن نیستید؟
شروع ارزیابیچه مواد فعالی توسط ابزار شناسایی میشوند؟
پایگاه داده ابزار تعدادی از ترکیبات رایج و شناختهشده مورد استفاده در محصولات مراقبت از پوست و مو را در گروه مواد فعال قرار داده است. این فهرست شامل ترکیباتی از گروههای مختلف است.
رتینوئیدها و ترکیبات مرتبط با ویتامین A
ترکیباتی مانند Retinol، Retinyl Palmitate و Retinaldehyde در دیتابیس ابزار شناسایی میشوند. رتینول در ابزار بهعنوان مشتق ویتامین A با کاربردهای مرتبط با ضدپیری و آکنه معرفی شده است.
همچنین Bakuchiol نیز در فهرست مواد فعال ابزار قرار دارد و با کاربردهای مرتبط با مراقبت ضدپیری شناخته میشود.
نیاسینامید و ویتامین C
Niacinamide یا ویتامین B3 یکی دیگر از ترکیبات قابل شناسایی در ابزار است. در پایگاه داده داخلی، این ماده با کاربردهایی مانند کمک به کنترل چربی و روشنکنندگی معرفی شده است.
ابزار همچنین چند فرم ویتامین C مانند Ascorbic Acid، Sodium Ascorbyl Phosphate، Magnesium Ascorbyl Phosphate و Ascorbyl Glucoside را شناسایی میکند.
اسیدها و ترکیبات لایهبردار
در دیتابیس ابزار ترکیباتی مانند Salicylic Acid، Glycolic Acid، Lactic Acid و Mandelic Acid نیز وجود دارند. این ترکیبات در گروه اسیدهای مورد استفاده در محصولات مراقبت از پوست قرار میگیرند و ویژگیهای متفاوتی دارند.
Azelaic Acid نیز در فهرست مواد فعال ابزار قرار گرفته و برای کاربردهایی مانند مراقبت از پوست مستعد جوش، لک و التهاب معرفی شده است.
ترکیبات آبرسان و ترمیمکننده
اگر در لیست یک محصول با موادی مانند Hyaluronic Acid، Sodium Hyaluronate، Ceramide یا Panthenol مواجه شوید، ابزار میتواند آنها را در صورت تطابق با دیتابیس خود شناسایی کند.
این گروه از مواد در محصولات مراقبت از پوست با اهدافی مانند حفظ رطوبت، حمایت از سد پوستی و آرامکردن پوست مورد استفاده قرار میگیرند.
سایر مواد فعال قابل شناسایی
فهرست ابزار به این موارد محدود نمیشود و ترکیباتی مانند Benzoyl Peroxide، Zinc PCA، Tranexamic Acid، Arbutin، Kojic Acid، Squalane، Allantoin، Caffeine و Peptide را نیز شامل میشود.
برخی فیلترهای ضدآفتاب مانند Zinc Oxide، Titanium Dioxide، Avobenzone و Octocrylene نیز در پایگاه داده ابزار قابل شناسایی هستند.
مواد حساسیتزا در دیکودر INCI یعنی چه؟
یکی از بخشهای مهم ابزار، شناسایی ترکیباتی است که در منابع علمی یا مقررات مرتبط با محصولات آرایشی بهعنوان مواد دارای پتانسیل ایجاد حساسیت یا واکنش پوستی مورد توجه قرار گرفتهاند.
در این قسمت باید یک تفاوت مهم را در نظر گرفت: وجود یک ماده حساسیتزا در فهرست INCI به معنی حساس بودن همه افراد به آن ماده نیست. واکنش پوستی به عواملی مانند حساسیت فرد، غلظت ماده، نوع محصول، مدت تماس و شرایط پوست بستگی دارد.
کمیسیون اروپا نیز تأکید میکند که درج یک آلرژن عطری در فهرست مواد تشکیلدهنده به خودی خود به معنی ناایمن بودن محصول نیست؛ هدف از این برچسبگذاری، کمک به مصرفکنندگانی است که نسبت به یک ماده خاص حساس شدهاند تا بتوانند آن را در محصولات شناسایی کنند.
آلرژنهای عطری در لیست ترکیبات
عطرها و ترکیبات معطر از جمله موادی هستند که در واکنشهای تماسی ناشی از محصولات آرایشی اهمیت دارند. در مقررات اتحادیه اروپا، برخی آلرژنهای عطری باید در شرایط تعیینشده بهصورت جداگانه در فهرست ترکیبات درج شوند.
دیکودر ایران هیرکر تعدادی از این مواد را در دیتابیس خود شناسایی میکند؛ از جمله Limonene، Linalool، Citral، Geraniol، Citronellol، Eugenol و ترکیبات دیگر.
کمیسیون اروپا در حال حاضر از «۲۶ آلرژن عطری» مشمول برچسبگذاری فردی در چارچوب مقررات مربوط به محصولات آرایشی یاد میکند. مقررات جدید اتحادیه اروپا نیز فهرست آلرژنهای عطری قابل برچسبگذاری را گسترش داده است و برای آن دوره گذار در نظر گرفته شده است.
بنابراین اگر یک محصول حاوی ترکیبی مانند Linalool یا Limonene باشد، مشاهده نام آن در لیست INCI بهتنهایی به معنی نامناسب بودن محصول نیست؛ اهمیت آن بیشتر برای افرادی است که نسبت به آن ماده حساسیت شناختهشده دارند.
نگهدارندههای حساسیتزا در محصولات آرایشی
محصولات آرایشی و بهداشتی، بهخصوص محصولاتی که حاوی آب هستند، برای جلوگیری از رشد میکروارگانیسمها به سیستم نگهدارنده نیاز دارند. با این حال برخی نگهدارندهها میتوانند در افراد حساس باعث واکنشهای پوستی شوند.
در دیتابیس دیکودر، ترکیباتی مانند Methylisothiazolinone (MI)، Methylchloroisothiazolinone (MCI)، Formaldehyde، برخی آزادکنندههای فرمالدهید و تعدادی پارابن قرار گرفتهاند.
DermNet نیز عطرها و نگهدارندهها را از مهمترین گروههای مواد مرتبط با واکنشهای تماسی به محصولات آرایشی معرفی میکند و به موادی مانند ایزوتیازولینونها، فرمالدهید و برخی آزادکنندههای فرمالدهید اشاره دارد.
آیا Parfum یعنی محصول حساسیتزاست؟
نه لزوماً. Parfum یا Fragrance معمولاً به ترکیب رایحه مورد استفاده در محصول اشاره دارد و ممکن است از چندین ماده تشکیل شده باشد.
نکته مهم این است که وجود واژه Parfum به تنهایی نشان نمیدهد فرد حتماً به محصول واکنش نشان خواهد داد. حساسیت به رایحه یک موضوع فردی است و ممکن است یک فرد بدون مشکل از محصول معطر استفاده کند، در حالی که فرد دیگری به یکی از اجزای رایحه واکنش نشان دهد.
دیکودر، Fragrance / Parfum را بهعنوان یک مورد قابل توجه در فهرست خود شناسایی میکند، اما این شناسایی نباید بهعنوان تشخیص آلرژی تفسیر شود.
تفاوت ماده حساسیتزا با ماده تحریککننده چیست؟
این دو اصطلاح همیشه به یک معنا نیستند. یک ماده حساسیتزا میتواند در فردی که نسبت به آن حساس شده است، واکنش آلرژیک ایجاد کند؛ در حالی که یک ماده تحریککننده ممکن است بدون ایجاد حساسیت اختصاصی، در شرایطی مانند غلظت بالا، استفاده مکرر یا پوست بسیار حساس باعث تحریک شود.
برای مثال، در دیتابیس ابزار Alcohol Denat. و Sodium Lauryl Sulfate (SLS) در گروه «تحریککننده احتمالی» قرار گرفتهاند، نه در گروه آلرژنهای عطری یا نگهدارندههای حساسیتزا.
چطور از دیکودر لیست ترکیبات استفاده کنیم؟
- لیست INCI محصول را پیدا کنید. معمولاً فهرست ترکیبات روی پشت یا کناره بستهبندی محصول درج شده است.
- لیست را کپی کنید. لازم نیست نام مواد را ترجمه کنید؛ بهتر است همان نام انگلیسی یا INCI را وارد کنید.
- ترکیبات را در ابزار پیست کنید. مواد میتوانند با کاما، ویرگول فارسی یا خط جدید از یکدیگر جدا شده باشند.
- روی «تحلیل ترکیبات» کلیک کنید. ابزار ترکیبات واردشده را بررسی و موارد قابل شناسایی را دستهبندی میکند.
- نتیجه را بررسی کنید. تعداد کل ترکیبات، تعداد مواد فعال شناساییشده و تعداد مواد با پتانسیل حساسیتزایی نمایش داده میشود.
ابزار همچنین فهرست ترکیبات واردشده را بهصورت هایلایتشده نمایش میدهد و برای مواد فعال یا حساسیتزا توضیحات جداگانه ارائه میکند.
اگر دیکودر یک ترکیب را شناسایی نکرد چه؟
شناسایی نشدن یک ماده به معنی بیاهمیت بودن آن نیست. دیتابیس ابزار محدود به ترکیباتی است که برای این نسخه از دیکودر تعریف شدهاند.
برای مثال ممکن است یک ماده در محصول وجود داشته باشد اما در فهرست فعلی مواد فعال یا حساسیتزای ابزار تعریف نشده باشد. در این حالت ابزار آن را در گروه مواد شناسایینشده قرار میدهد.
به همین دلیل نباید از تعداد مواد شناساییشده نتیجه گرفت که محصول «کامل»، «بیخطر» یا «بهترین» است. ارزیابی یک فرمولاسیون به نوع محصول، غلظت مواد، ترکیب کلی فرمول و شرایط مصرف نیز وابسته است.
آیا دیکودر INCI میتواند حساسیت پوستی را تشخیص دهد؟
خیر. این ابزار نمیتواند تشخیص دهد که شما به یک ماده خاص آلرژی دارید یا خیر.
حتی اگر یک ماده در فهرست بهعنوان ماده دارای پتانسیل حساسیتزایی نمایش داده شود، این نتیجه به معنی وجود آلرژی در شما نیست. تشخیص آلرژی تماسی معمولاً بر اساس شرح حال و ارزیابی متخصص انجام میشود و در صورت نیاز از Patch Test برای شناسایی ماده مسئول استفاده میشود.
آکادمی پوست آمریکا نیز توضیح میدهد که وقتی پزشک به درماتیت تماسی آلرژیک مشکوک باشد، ممکن است برای پیدا کردن ماده ایجادکننده واکنش از تست پچ استفاده شود.
آیا باید از تمام محصولاتی که ماده حساسیتزا دارند اجتناب کنیم؟
نه. اگر فردی نسبت به یک ماده حساسیت شناختهشده نداشته باشد، صرف مشاهده نام آن ماده در لیست INCI به معنی ضرورت کنار گذاشتن محصول نیست.
اما اگر سابقه واکنش به یک ماده مشخص دارید، بررسی لیست ترکیبات میتواند به شما کمک کند محصولات حاوی آن ماده را راحتتر شناسایی و از آنها اجتناب کنید. کمیسیون اروپا نیز هدف از برچسبگذاری جداگانه آلرژنهای عطری را کمک به مصرفکنندگان حساس برای شناسایی مواد موردنظر عنوان میکند.
قبل از استفاده از یک محصول جدید چه کاری انجام دهیم؟
اگر پوست حساسی دارید یا سابقه واکنش به محصولات آرایشی داشتهاید، بهتر است قبل از اضافه کردن محصول جدید به روتین خود احتیاط کنید.
آکادمی پوست آمریکا توصیه میکند محصولات مراقبت از پوست جدید ابتدا روی بخش کوچکی از پوست آزمایش شوند. این آزمایش خانگی با تست پچ پزشکی یکسان نیست و در صورت بروز واکنش شدید یا ادامهدار باید با متخصص پوست مشورت کرد.
اگر واکنشهای پوستی مکرر، خارش، قرمزی، تورم یا التهاب دارید، بهتر است بهجای حذف تصادفی محصولات، علت واکنش را با کمک متخصص پوست بررسی کنید.
محدودیتهای دیکودر لیست ترکیبات
برای استفاده درست از این ابزار باید محدودیتهای آن را هم در نظر گرفت:
- ابزار فقط ترکیبات موجود در دیتابیس داخلی خود را شناسایی میکند.
- شناسایی یک ماده به معنی تشخیص قطعی اثر یا حساسیت فرد نسبت به آن نیست.
- ابزار غلظت دقیق هر ماده را در فرمولاسیون تعیین نمیکند.
- از روی لیست INCI بهتنهایی نمیتوان کیفیت کلی یک محصول را تعیین کرد.
- نتیجه ابزار جایگزین تشخیص یا مشاوره متخصص پوست و مو نیست.
بنابراین بهتر است خروجی دیکودر را بهعنوان یک ابزار کمکی برای خواندن و درک اولیه لیست ترکیبات در نظر بگیرید، نه یک سیستم تشخیص پزشکی یا ارزیابی کامل فرمولاسیون.
جمعبندی
خواندن لیست INCI یکی از راههای مفید برای شناخت بهتر محصولاتی است که روی پوست، مو یا ناخن استفاده میکنیم. نام بسیاری از ترکیبات ممکن است در نگاه اول پیچیده باشد، اما با شناخت گروههای مختلف مواد میتوان اطلاعات بیشتری از فرمولاسیون محصول به دست آورد.
دیکودر لیست ترکیبات ایران هیرکر این فرایند را سادهتر میکند: کافی است فهرست ترکیبات محصول را وارد کنید تا ابزار، بر اساس دیتابیس داخلی خود، مواد فعال شناختهشده و ترکیبات دارای پتانسیل حساسیتزایی را مشخص کند.
اگر میخواهید قبل از خرید یا استفاده از یک محصول بدانید چه ترکیبات شناختهشدهای در آن وجود دارد، میتوانید دیکودر لیست ترکیبات (INCI) ایران هیرکر را امتحان کنید.
فقط به خاطر داشته باشید که وجود یک ترکیب در فهرست مواد فعال یا حساسیتزا، بهتنهایی درباره مناسب یا نامناسب بودن محصول برای شما تصمیمگیری نمیکند؛ شرایط پوست، سابقه حساسیت، نوع محصول و نحوه استفاده هم اهمیت دارند.