زدن ضدآفتاب اول صبح، فقط نصف کاره. عرق کردن، شنا، مالش با حوله، شستوشوی صورت یا حتی گذر زمان میتونن اثر محافظتی ضدآفتاب رو کمکم از بین ببرن؛ برای همین خیلیها میپرسن روزی چند بار ضد آفتاب بزنیم و کِی وقت تمدیدشه. توی این راهنمای ایران هِیرکِر میبینیم چطور و چهقدر ضدآفتاب بزنیم، کِی تمدیدش کنیم و چه نکاتی رو نباید فراموش کنیم.
پس روزی چند بار باید ضد آفتاب بزنیم؟
قاعدهی کلی اینه: اگه در طول روز در معرض نور خورشید هستید، هر ۲ ساعت یکبار ضدآفتاب رو تمدید کنید. این نکته وقتی اهمیت بیشتری پیدا میکنه که مدت زیادی بیرون از خونهاید.
اما عدد دو ساعت یک قانون سفتوسخت برای همهی شرایط نیست. عرق کردن، شنا، مالش پوست با حوله، شستوشوی صورت و شدت تابش خورشید، همه میتونن این فاصله رو کوتاهتر کنن. اگه ضدآفتابتون بهخاطر عرق یا آب پاک شده، منتظر رسیدن دو ساعت نمونید.
اگه بیشتر روزتون رو توی فضای بسته و دور از پنجرههای پرنور میگذرونید، احتمالاً به همون تمدید مکرر نیاز ندارید. اما اگه مرتب بیرون میرید یا مدت زیادی زیر نور مستقیم خورشیدید، تمدید منظم اهمیت بیشتری پیدا میکنه.
بهترین زمان برای تمدید کِی است؟
این بستگی به برنامهی روزتون داره. مثلاً اگه صبح قبل از خروج ضدآفتاب زدید و چند ساعت بعد هنوز بیرونید، وقتشه دوباره بزنید.
توی این شرایط، توجه بیشتری به تمدید داشته باشید:
- حضور طولانیمدت در فضای باز
- ورزش یا فعالیت بدنی بیرون از خونه
- تعریق زیاد
- شنا کردن یا تماس مکرر با آب
- پاک کردن صورت با حوله یا دستمال
- سفر و قرار گرفتن طولانی زیر نور خورشید
- فعالیت در محیطهایی با تابش شدید
اگه ضدآفتاب با آب یا عرق پاک شده، زودتر از موعد تمدیدش کنید. همچنین دستورالعمل روی بستهبندی محصول رو هم چک کنید؛ چون میزان مقاومت محصولات مختلف در برابر آب و عرق فرق داره.
آیا واقعاً باید دقیقاً هر دو ساعت تمدید کرد؟
توصیهی دو ساعت بیشتر برای شرایطیه که واقعاً در معرض نور خورشیدید؛ این به این معنا نیست که همهی افراد، بدون توجه به شرایطشون، باید دقیقاً هر دو ساعت صورتشون رو بشورن و دوباره ضدآفتاب بزنن.
کسی که صبح ضدآفتاب زده و تمام روز در دفتر کار میکنه، دور از تابش مستقیم، وضعیت متفاوتی با کسی داره که همون موقع کنار دریا یا در فضای باز فعالیت میکنه.
پس بهجای چسبیدن به یک عدد ثابت، به شرایط واقعی خودتون توجه کنید: هرچی تماستون با نور خورشید بیشتر باشه، تمدید منظم هم اهمیت بیشتری پیدا میکنه.
بعد از شنا یا تعریق شدید چی؟
اگه شنا کردید یا از فعالیت بدنی زیاد عرق کردید، فقط بر اساس فاصلهی دو ساعته تصمیم نگیرید. آب و عرق میتونن بخشی از لایهی محافظ ضدآفتاب رو کم یا کاملاً پاک کنن.
توی این شرایط، بعد از خشک کردن پوست و طبق دستورالعمل محصول، دوباره ضدآفتاب بزنید. حتی محصولاتی که برچسب مقاوم در برابر آب (Water Resistant) دارن هم محافظت نامحدود در برابر آب ندارن؛ باید طبق زمان مقاومتی که روی بستهبندی نوشته شده، بعد از شنا یا عرق شدید تمدید بشن.
اگه فعالیتتون بیرون از خونهست، کلاه، لباس مناسب و ماندن در سایه هم میتونن در کنار ضدآفتاب، تماس مستقیم پوست با نور خورشید رو کم کنن.
چقدر ضد آفتاب برای صورت کافی است؟
یکی از رایجترین اشتباهات، زدن مقدار خیلی کمه. حتی اگه گرانترین و بهترین ضدآفتاب بازار رو بخرید، با مقدار ناکافی همون محافظتی که روی بستهبندیش نوشته رو نمیگیرید.
برای صورت و گردن، بیشتر متخصصهای پوست مقدار کافی رو توصیه میکنن. یک روش رایج برای سنجیدنش، قاعدهی دو انگشته: یعنی مقداری که در طول دو انگشت اشاره و میانی جا میگیره. البته مقدار دقیق بسته به اندازهی صورت و گردن هرکس کمی فرق میکنه.
ضدآفتاب رو یکنواخت روی نواحی در معرض نور مثل صورت، گوشها و گردن بمالید و خط رویش مو و پشت گوشها رو هم اگه در معرض نورن، فراموش نکنید.
فقط روی صورت کافی است؟
نه. هر بخشی از بدن که زیر نور خورشیده، ممکنه به محافظت نیاز داشته باشه. صورت بیشتر مورد توجه قرار میگیره، اما گردن، گوشها، دستها و هر ناحیهی بیپوشش دیگه هم ممکنه در معرض اشعهی فرابنفش باشن.
اگه موهاتون کمپشته یا پوست سرتون مستقیم زیر نور خورشیده، محافظت از پوست سر هم اهمیت داره. اینجا کلاه مناسب میتونه گزینهی خوبی باشه، و برای نواحی در معرض نور هم میشه با مشورت متخصص پوست از محصول مناسب استفاده کرد.
زمستان هم لازم است؟
بله. نیاز به محافظت از پوست فقط مال تابستون نیست. اشعهی فرابنفش تمام سال به پوست میرسه، فقط شدتش بسته به فصل، موقعیت جغرافیایی، آبوهوا و مدت حضور در فضای باز فرق میکنه.
پس اگه در طول روز زیر نور خورشیدید، بهتره زدن ضدآفتاب رو به یک عادت روزانه تبدیل کنید؛ بهخصوص اگه مستعد لک و تیرگی پوست هستید یا از محصولات درمانی خاصی استفاده میکنید.
برای آشنایی بیشتر با اصول مراقبت از پوست، مقاله بهترین روش برای مراقبت از پوست؛ راهنمای کامل روتین روزانه پوست رو هم بخونید.
توی خانه هم لازم است؟
جوابش به شرایط محیط شما بستگی داره. اگه تمام روز دور از نور مستقیم خورشیدید، نیازتون به تمدید ممکنه خیلی کمتر از کسی باشه که ساعتها توی فضای باز میگذرونه.
اما اگه نزدیک پنجرههای بزرگ و پرنور میشینید یا مرتب از خونه بیرون میرید، بهتره ضدآفتاب بخشی از روتین روزانهتون باشه.
یک چیز رو در نظر داشته باشید: ضدآفتاب زدن نباید تبدیل به وسواس بشه. هدف روتین پوستی، ساختن عادتهای ساده و پایداره، نه نگرانی دائمی دربارهی دقیقترین میزان نور دریافتی یا تعداد دفعات تمدید.
موقع آرایش چطور تمدید کنیم؟
یک مشکل رایج برای کسانی که آرایش میکنن اینه که تمدید ضدآفتاب ممکنه آرایششون رو خراب کنه. اما این دلیل نمیشه که محافظت از پوست رو کاملاً کنار بذارید.
میتونید روشهای مختلفی امتحان کنید؛ مثلاً ضدآفتابهایی که برای تمدید روی آرایش طراحی شدن، یا محصولاتی که بافتشون با آرایش شما بهتر جور در میاد.
اما هیچ روشی نباید باعث بشه مقدار ضدآفتابی که میزنید آنقدر کم بشه که محافظت کافی نداشته باشه. اگه قراره مدت زیادی بیرون باشید، برنامهتون رو طوری بچینید که بتونید درست تمدید کنید.
SPF بالاتر یعنی تمدید لازم نیست؟
نه. SPF بالاتر به معنای بینیازی از تمدید نیست. عدد SPF فقط به میزان محافظت در برابر UVB (یکی از دو نوع اصلی اشعهی مضر خورشید) مربوطه، و حتی ضدآفتابهای SPF بالا هم با عرق، آب، اصطکاک و گذر زمان از روی پوست پاک میشن.
پس انتخاب SPF مناسب باید همراه با استفاده و تمدید درست باشه. همچنین بهتره محصولی انتخاب کنید که محافظت طیف گسترده (Broad Spectrum) داشته باشه؛ یعنی هم در برابر UVA و هم UVB (دو نوع اشعهی فرابنفش خورشید) محافظت کنه.
اشتباهاتی که زیاد در استفاده از ضد آفتاب میبینیم
- زدن مقدار خیلی کم: مصرف کم، میزان محافظت واقعی رو پایین میاره.
- تمدید نکردن در فضای باز: اگه ساعتها زیر آفتابید، یک بار زدن صبح احتمالاً کافی نیست.
- فراموش کردن گردن و گوشها: این نواحی هم زیر نور خورشید قرار میگیرن.
- اعتماد بیش از حد به SPF: عدد بالای SPF جایگزین استفادهی درست و تمدید نمیشه.
- بیتوجهی به عرق و شنا: بعد از عرق شدید یا شنا باید طبق دستور محصول دوباره بزنید.
- فقط روزهای آفتابی زدن: محافظت از پوست باید بخشی از عادت روزانه باشه، حتی روزهای ابری یا بیرون از فصل تابستون.
چطور ضد آفتاب مناسب پوستمان را انتخاب کنیم؟
انتخاب ضدآفتاب باید با نوع پوست و سبک زندگیتون هماهنگ باشه. پوست چرب یا مستعد جوش معمولاً با فرمولاسیونهای سبک و غیرکومدونزا (یعنی منافذ پوست رو نمیبندن و باعث جوش نمیشن) بهتر کنار میاد، در حالی که پوست خشک شاید محصولات مرطوبکنندهتر رو ترجیح بده.
اگه پوست حساسی دارید، محصولی انتخاب کنید که ترکیباتش برای پوستتون قابل تحمل باشه، و در صورت نیاز از متخصص پوست کمک بگیرید.
اگه لک یا تیرگی پوست دارید، محافظت منظم از نور خورشید اهمیت بیشتری پیدا میکنه؛ چون تماس با نور میتونه بعضی لکها رو تشدید کنه. برای اطلاعات بیشتر دربارهی درمان لک، مقالهی بهترین روش درمان لک صورت؛ راهنمای کامل رفع لک و تیرگی پوست رو ببینید.
یک برنامهی ساده برای هر روز
اگه میخواید زدن ضدآفتاب رو به یک عادت روزانه تبدیل کنید، این برنامهی ساده کمک میکنه:
- صبح، قبل از بیرون رفتن، ضدآفتاب مناسب بزنید.
- مقدار کافی رو روی نواحی در معرض نور بمالید.
- اگه مدت زیادی بیرونید، تقریباً هر دو ساعت تمدید کنید.
- بعد از شنا یا عرق شدید، طبق دستور محصول دوباره بزنید.
- در کنار ضدآفتاب، از سایه، کلاه و لباس مناسب هم کمک بگیرید.
جمعبندی
جواب کوتاه به سؤال «روزی چند بار ضد آفتاب بزنیم؟» اینه: اگه زیر نور خورشیدید، تقریباً هر دو ساعت تمدیدش کنید و اگه شنا کردید، خیلی عرق کردید یا پاک شده، زودتر از این هم دوباره بزنید.
اما این عدد برای همه یکسان نیست؛ به شرایط محیط و میزان تماستون با نور خورشید بستگی داره. زدن مقدار کافی، انتخاب محصول با محافظت طیف گسترده و توجه به تمدیدش، در کنار کلاه و لباس مناسب، بخش مهمی از محافظت روزانه از پوستتونه.
در نهایت، مراقبت از پوست بیشتر از اینکه به یک محصول گرانقیمت وابسته باشه، به عادتهای درست و پایدار نیاز داره. اگه ضدآفتاب رو بخش ثابتی از روتین روزانهتون کنید، یک قدم بزرگ برای سلامت و ظاهر پوستتون توی درازمدت برداشتید.