۱۵ مرداد ۱۴۰۵
12 دقیقه مطالعه
ترک خوردن ناخن یکی از مشکلات رایج زیبایی و سلامت ناخن است که میتواند در هر سنی و برای زنان و مردان اتفاق بیفتد. برخی افراد متوجه ایجاد خطوط و شکافهای کوچک روی ناخن میشوند، در حالی که در برخی دیگر ناخنها بهراحتی ترک میخورند، لایهلایه میشوند یا میشکنند. این مشکل همیشه نشانه یک بیماری نیست، اما گاهی میتواند با کمبود برخی مواد مغذی، خشکی شدید، تماس مکرر با آب و مواد شوینده یا حتی بعضی بیماریهای زمینهای مرتبط باشد. در این مقاله از ایران هِیرکِر بررسی میکنیم علت ترک خوردن ناخن چیست، چه عواملی باعث شکنندگی ناخن میشوند، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد و چگونه میتوان از این مشکل پیشگیری کرد.
اگر میخواهید با اصول کامل مراقبت از ناخن دست آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله چگونه ناخنهای سالم و زیبا داشته باشیم؟ راهنمای کامل مراقبت از ناخن را نیز مطالعه کنید.
ترک خوردن ناخن چیست؟
ترک خوردن ناخن به ایجاد شکاف، شکستگی یا جدا شدن بخشی از صفحه ناخن گفته میشود. این مشکل ممکن است بهصورت یک ترک کوچک در نوک ناخن، شکاف عمودی یا افقی یا لایهلایه شدن ناخن ظاهر شود.
در بسیاری از موارد، ترک ناخن به دلیل خشکی و آسیبهای محیطی ایجاد میشود، اما گاهی نیز میتواند نشانه یک مشکل داخلی یا بیماری باشد.
چرا ناخنها ترک میخورند؟
ناخنها از پروتئینی به نام کراتین ساخته شدهاند. هر عاملی که باعث آسیب به ساختار کراتین یا کاهش رطوبت ناخن شود، میتواند احتمال ترک خوردن و شکنندگی آن را افزایش دهد.
علاوه بر عوامل محیطی، وضعیت تغذیه، سلامت عمومی بدن و برخی بیماریها نیز میتوانند بر استحکام ناخن تأثیر بگذارند.
مهمترین علتهای ترک خوردن ناخن
۱. خشکی بیش از حد ناخن
یکی از شایعترین علتهای ترک خوردن ناخن، از دست رفتن رطوبت طبیعی آن است. شستوشوی مکرر دستها، استفاده از آب داغ و تماس زیاد با شویندهها میتواند باعث خشک شدن ناخن و پوست اطراف آن شود.
۲. تماس مکرر با آب و مواد شوینده
افرادی که بهطور مرتب با آب، مواد ضدعفونیکننده یا شویندههای خانگی کار میکنند، بیشتر در معرض شکنندگی ناخن قرار دارند.
این مواد میتوانند چربی طبیعی ناخن را کاهش دهند و آن را مستعد ترک خوردن کنند.
۳. افزایش سن
با افزایش سن، ناخنها نیز مانند پوست رطوبت و انعطافپذیری خود را تا حدی از دست میدهند. به همین دلیل احتمال ایجاد ترک و شکستگی در ناخنها بیشتر میشود.
۴. ضربه و آسیب فیزیکی
وارد شدن ضربه، فشار زیاد یا استفاده نادرست از ناخنها برای باز کردن اجسام میتواند باعث ایجاد ترک یا شکستگی شود.
۵. استفاده مداوم از لاک و استون
استفاده مکرر از لاک ناخن، ژل، کاشت ناخن یا پاککنندههای حاوی استون ممکن است باعث خشکی و ضعیف شدن صفحه ناخن شود.
آیا کمبود ویتامین باعث ترک خوردن ناخن میشود؟
در برخی افراد، کمبود بعضی ویتامینها و مواد معدنی میتواند با تغییرات ناخن همراه باشد، اما همه موارد ترک خوردن ناخن به کمبود ویتامین مربوط نیست.
اگر فرد رژیم غذایی نامتعادل داشته باشد یا دچار اختلال در جذب مواد مغذی باشد، پزشک ممکن است بررسی وضعیت تغذیه را نیز توصیه کند.
مواد مغذی مؤثر در سلامت ناخن
- بیوتین
- آهن
- روی (زینک)
- پروتئین کافی
- ویتامینهای گروه B
آیا کمبود آهن باعث شکنندگی ناخن میشود؟
کمبود آهن در برخی افراد میتواند با تغییرات ناخن همراه باشد و حتی باعث ایجاد ناخنهای نازک یا قاشقیشکل شود.
البته تشخیص کمبود آهن تنها با مشاهده ظاهر ناخن امکانپذیر نیست و در صورت نیاز باید آزمایشهای لازم انجام شود.
آیا کمبود بیوتین باعث ترک ناخن میشود؟
بیوتین یکی از ویتامینهای گروه B است که در عملکرد طبیعی پوست، مو و ناخن نقش دارد.
کمبود واقعی بیوتین نادر است، اما در صورت وجود این کمبود ممکن است کیفیت ناخن نیز تحت تأثیر قرار بگیرد.
مصرف مکمل بیوتین بدون وجود کمبود اثباتشده، لزوماً باعث تقویت ناخن در همه افراد نمیشود.
بیماریهایی که ممکن است باعث ترک خوردن ناخن شوند
اگر ترک خوردن ناخن بهطور مداوم ادامه داشته باشد یا همراه با تغییر رنگ، تغییر شکل یا علائم دیگر باشد، ممکن است نیاز به بررسی پزشکی وجود داشته باشد.
- اختلالات تیروئید
- کمخونی ناشی از فقر آهن
- پسوریازیس ناخن
- اگزمای مزمن دست
- عفونت قارچی ناخن
علائم هشداردهنده ترک خوردن ناخن
- ترکهای عمیق و دردناک
- تغییر رنگ ناخن
- ضخیم شدن غیرطبیعی ناخن
- جدا شدن ناخن از بستر
- ترک همراه با التهاب یا ترشح
چگونه ترک خوردن ناخن را درمان کنیم؟
درمان ترک خوردن ناخن به علت ایجاد آن بستگی دارد. اگر این مشکل به دلیل خشکی یا آسیبهای محیطی ایجاد شده باشد، معمولاً با اصلاح عادات روزانه و مراقبت صحیح از ناخن میتوان وضعیت آن را بهبود بخشید. اما اگر ترک خوردن ناخن ناشی از بیماری یا کمبود مواد مغذی باشد، ابتدا باید علت اصلی شناسایی و درمان شود.
مرطوب نگه داشتن ناخن و پوست اطراف آن
یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش شکنندگی ناخن، حفظ رطوبت آن است. استفاده منظم از کرم دست و کرمهای مخصوص کوتیکول میتواند به کاهش خشکی و جلوگیری از ایجاد ترکهای جدید کمک کند.
محصولاتی که حاوی گلیسیرین، شی باتر، سرامیدها، روغن جوجوبا یا روغن بادام هستند، معمولاً انتخاب مناسبی برای حفظ رطوبت پوست و ناخن محسوب میشوند.
اگر پوست دست شما نیز دچار خشکی است، پیشنهاد میکنیم مقاله بهترین کرم دست برای پوست خشک را نیز مطالعه کنید.
استفاده از دستکش هنگام کار
تماس مداوم با آب، مواد شوینده و مواد شیمیایی یکی از مهمترین عوامل آسیب به ناخن است. استفاده از دستکش هنگام شستن ظروف، نظافت منزل یا کار با مواد شیمیایی میتواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند.
کوتاه نگه داشتن ناخنهای آسیبدیده
اگر ناخن دچار ترک شده است، بهتر است تا زمان بهبود، آن را کوتاه نگه دارید تا احتمال گسترش ترک و شکستن بیشتر کاهش پیدا کند.
آیا روغنهای طبیعی برای ناخن مفید هستند؟
برخی روغنهای گیاهی میتوانند به حفظ رطوبت پوست اطراف ناخن کمک کنند و در کنار سایر روشهای مراقبتی، باعث کاهش خشکی شوند.
روغنهای پرکاربرد برای مراقبت از ناخن
- روغن جوجوبا
- روغن بادام شیرین
- روغن نارگیل
- روغن آرگان
- روغن ویتامین E
این روغنها درمان قطعی ترک ناخن نیستند، اما میتوانند به حفظ انعطافپذیری ناخن و پوست اطراف آن کمک کنند.
آیا مکملها برای درمان ترک ناخن مؤثر هستند؟
اگر ترک خوردن ناخن ناشی از کمبود یک ماده مغذی باشد، اصلاح آن کمبود میتواند به بهبود وضعیت ناخن کمک کند. اما مصرف خودسرانه مکملها بدون تشخیص کمبود توصیه نمیشود.
پزشک ممکن است در صورت لزوم آزمایشهایی برای بررسی کمبود آهن، روی، ویتامینها یا سایر مواد مغذی درخواست کند.
چه کارهایی باعث بدتر شدن ترک ناخن میشوند؟
- جویدن ناخن
- کندن پوست اطراف ناخن
- استفاده مکرر از استون
- کاشت یا ژل ناخن روی ناخن آسیبدیده
- قرار گرفتن طولانیمدت در آب
- استفاده از ناخن بهعنوان ابزار
چگونه از ترک خوردن ناخن پیشگیری کنیم؟
رعایت چند نکته ساده میتواند احتمال شکنندگی و ترک خوردن ناخن را کاهش دهد.
- استفاده روزانه از مرطوبکننده دست و ناخن
- پوشیدن دستکش هنگام کار با شویندهها
- کوتاه نگه داشتن ناخنها
- داشتن رژیم غذایی متعادل
- کاهش استفاده از استون و مواد شیمیایی قوی
- پرهیز از کندن یا جویدن ناخن
چه زمانی برای ترک خوردن ناخن باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر ترک خوردن ناخن بهطور مکرر اتفاق میافتد، با درد، خونریزی، تغییر رنگ، ضخیم شدن ناخن یا جدا شدن آن از بستر ناخن همراه است، بهتر است توسط پزشک یا متخصص پوست بررسی شود.
همچنین اگر همراه با ترک ناخن، علائمی مانند خستگی شدید، ریزش مو، کاهش وزن یا علائم دیگر وجود داشته باشد، ممکن است بررسی وضعیت سلامت عمومی بدن ضروری باشد.
جمعبندی؛ علت ترک خوردن ناخن چیست؟
ترک خوردن ناخن معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل محیطی، خشکی، افزایش سن، آسیبهای مکرر یا در برخی موارد بیماریها و کمبودهای تغذیهای است. اگرچه بسیاری از موارد با مراقبت صحیح و حفظ رطوبت ناخن بهبود پیدا میکنند، اما ترکهای مداوم یا شدید نباید نادیده گرفته شوند.
محافظت از ناخن در برابر آب و مواد شوینده، استفاده منظم از مرطوبکننده، داشتن رژیم غذایی متعادل و مراجعه به پزشک در صورت وجود علائم غیرطبیعی، از مهمترین اقدامات برای حفظ سلامت و استحکام ناخنها هستند.
American Academy of Dermatology – Nail Care Secrets
مقالات مرتبط و پیشنهادی
