۱۰ مرداد ۱۴۰۵
10 دقیقه مطالعه
موهای خشک، زبر، شکننده و کدر معمولاً نشانهای از آسیب دیدن ساقه مو هستند؛ مشکلی که میتواند در اثر استفاده مداوم از ابزارهای حرارتی، رنگ و دکلره، مواد شیمیایی، تابش آفتاب، شستوشوی نامناسب یا مراقبت نادرست ایجاد شود. خبر خوب این است که با اصلاح عادات مراقبت از مو میتوان از آسیب بیشتر جلوگیری کرد و ظاهر، نرمی و حالتپذیری مو را بهبود داد. در این مقاله از ایران هِیرکِر بررسی میکنیم که چگونه موهای آسیبدیده را ترمیم کنیم، چه عواملی باعث آسیب مو میشوند، آیا موهای آسیبدیده واقعاً قابل ترمیم هستند و بهترین روتین برای مراقبت از موهای خشک و شکننده چیست.
موهای آسیبدیده چیست؟
موهای آسیبدیده معمولاً ساختار سالم و یکپارچه خود را تا حدی از دست دادهاند و ممکن است ظاهری خشک، کدر، زبر یا وز داشته باشند. این نوع موها اغلب راحتتر گره میخورند، هنگام شانه کردن میشکنند و ممکن است در قسمت انتهایی دچار موخوره شوند.
آسیب مو بیشتر به ساقه مو مربوط میشود؛ یعنی بخشی از مو که خارج از پوست سر قرار دارد. این بخش از مو پس از آسیبدیدگی نمیتواند مانند پوست زخمشده به معنای واقعی کلمه خود را ترمیم کند، اما با مراقبت مناسب میتوان ظاهر آن را بهتر کرد، شکستگی را کاهش داد و از آسیب بیشتر جلوگیری کرد.
بنابراین، هدف اصلی در مراقبت از موهای آسیبدیده، ترمیم کامل ساختار آسیبدیده نیست؛ بلکه کاهش آسیب، محافظت از ساقه مو، بهبود ظاهر و جلوگیری از ادامه روند تخریب مو است.
علائم موهای آسیبدیده چیست؟
موهای آسیبدیده معمولاً نشانههای قابل مشاهدهای دارند. البته وجود یک علامت بهتنهایی لزوماً به معنی آسیب شدید نیست، اما ترکیب چند علامت میتواند نشاندهنده نیاز مو به مراقبت بیشتر باشد.
- خشکی و زبری مو
- کدر شدن و از بین رفتن درخشش طبیعی
- وز شدن بیش از حد
- گره خوردن آسان موها
- شکنندگی و خرد شدن ساقه مو
- ایجاد موخوره در انتهای مو
- کاهش حالتپذیری مو
- کش آمدن غیرعادی مو هنگام خیس بودن
- نازک و ضعیف شدن قسمتهای انتهایی مو
- خشکی شدید پس از شستوشو
مهمترین دلایل آسیب دیدن مو چیست؟
آسیب مو معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست. بسیاری از افراد بهمرور زمان و در اثر ترکیب چند عادت نادرست، متوجه تغییر کیفیت موهای خود میشوند.
۱. استفاده زیاد از وسایل حرارتی
سشوار، اتوی مو و فرکنندهها در صورت استفاده مکرر میتوانند به ساختار مو آسیب وارد کنند. حرارت زیاد باعث خشکی و ضعیف شدن ساقه مو میشود و استفاده مداوم میتواند احتمال شکنندگی و موخوره را افزایش دهد.
هرچه دمای ابزار حرارتی بالاتر و دفعات استفاده بیشتر باشد، احتمال آسیب نیز افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، کاهش استفاده از این ابزارها یکی از مهمترین قدمها برای مراقبت از موهای آسیبدیده است.
۲. رنگ کردن و دکلره
فرآیندهای شیمیایی مانند رنگ کردن مکرر و بهخصوص دکلره میتوانند ساختار مو را تحت تأثیر قرار دهند. اگر این فرآیندها با فاصله کوتاه و بدون مراقبت مناسب انجام شوند، مو ممکن است خشکتر، شکنندهتر و مستعد موخوره شود.
اگر موهای شما قبلاً دچار آسیب شدهاند، بهتر است قبل از انجام فرآیندهای شیمیایی جدید، وضعیت مو بررسی شود.
۳. کراتینه و سایر فرآیندهای شیمیایی
برخی فرآیندهای صافکننده و تغییردهنده ساختار مو میتوانند در صورت استفاده نادرست یا تکرار زیاد باعث تغییر در کیفیت ساقه مو شوند.
به همین دلیل، انتخاب متخصص باتجربه و رعایت فاصله مناسب بین فرآیندهای شیمیایی اهمیت زیادی دارد.
۴. شانه کردن خشن مو
موها بهخصوص زمانی که خیس هستند، میتوانند آسیبپذیرتر باشند. کشیدن شدید برس یا شانه روی گرهها ممکن است باعث کشیدگی و شکستگی مو شود.
بهتر است گرههای مو را با حوصله و از قسمت انتهایی باز کنید و سپس بهتدریج به سمت ریشه حرکت کنید.
۵. خشک کردن خشن با حوله
مالش شدید مو با حوله میتواند اصطکاک زیادی ایجاد کند و باعث افزایش وز و شکستگی شود.
بهتر است پس از حمام، آب اضافی مو را بهآرامی بگیرید و اجازه دهید موها بدون مالش شدید خشک شوند.
۶. بستن مداوم و محکم مو
بستن مو با کشهای بسیار سفت یا استفاده مداوم از مدلهایی که فشار زیادی به مو وارد میکنند، میتواند باعث شکستگی مو شود.
اگر موهای شما ضعیف و شکننده هستند، بهتر است از مدلهای موی آزادتر استفاده کنید و فشار واردشده به ساقه و ریشه مو را کاهش دهید.
۷. نور خورشید و عوامل محیطی
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید میتواند به مرور باعث خشکی و تغییر کیفیت مو شود. اشعه فرابنفش و گرما میتوانند به ساختار مو آسیب بزنند و در موهای رنگشده نیز باعث تغییر یا کمرنگ شدن رنگ شوند.
استفاده از کلاه در زمان قرار گرفتن طولانی در فضای باز یکی از روشهای ساده برای کاهش تماس مستقیم مو با نور خورشید است.
آیا موهای آسیبدیده واقعاً ترمیم میشوند؟
این سؤال یکی از مهمترین پرسشها درباره مراقبت از موهای آسیبدیده است. پاسخ این است که موهای آسیبدیده را نمیتوان مانند پوست یا بافت زنده به حالت اولیه بازگرداند؛ زیرا ساقه مو ساختاری زنده نیست که بتواند خودش را بهطور کامل ترمیم کند.
با این حال، محصولات مراقبت از مو میتوانند با پوشاندن سطح ساقه، کاهش اصطکاک و تأمین رطوبت، ظاهر و حالتپذیری مو را بهتر کنند.
بنابراین، «ترمیم مو» در بسیاری از موارد به معنای بهبود ظاهر مو و جلوگیری از آسیب بیشتر است، نه بازسازی کامل ساقه آسیبدیده.
برای قسمتهایی که بهشدت آسیب دیده و دچار موخوره یا شکستگی شدهاند، کوتاه کردن مو معمولاً مؤثرترین راه برای حذف بخش آسیبدیده است.
اگر موهای شما دچار موخوره شده است و میخواهید علت ایجاد آن و روشهای جلوگیری از گسترش موخوره را بهتر بشناسید، پیشنهاد میکنیم مقاله علت موخوره و روشهای جلوگیری از آن را نیز مطالعه کنید.
چگونه موهای آسیبدیده را ترمیم کنیم؟
اگر موهای شما در اثر حرارت، رنگ، دکلره یا مراقبت نادرست آسیب دیدهاند، بهتر است یک برنامه مراقبتی منظم داشته باشید. هدف این روتین باید کاهش آسیبهای جدید و حفظ رطوبت و انعطافپذیری مو باشد.
۱. استفاده از شامپوی ملایم
انتخاب شامپوی مناسب یکی از اولین قدمها در مراقبت از موهای آسیبدیده است. شامپوهای بسیار قوی یا استفاده بیش از حد از محصولات پاککننده ممکن است باعث خشکی بیشتر مو شوند.
بهتر است شامپو را بیشتر روی پوست سر تمرکز دهید و هنگام شستوشو از مالش شدید ساقه مو خودداری کنید. کف ایجادشده هنگام آبکشی میتواند از روی طول مو عبور کند و نیازی نیست ساقه مو را با شدت ماساژ دهید.
۲. بعد از هر بار شستوشو از نرمکننده استفاده کنید
نرمکننده میتواند با ایجاد یک لایه محافظ روی ساقه مو، اصطکاک را کاهش دهد و به نرمتر شدن مو کمک کند.
برای موهای خشک و آسیبدیده، استفاده منظم از نرمکننده میتواند به کاهش گرهخوردگی و شکستگی هنگام شانه کردن کمک کند.
بهتر است نرمکننده را بیشتر روی ساقه و قسمتهای انتهایی مو استفاده کنید و مطابق دستور محصول، آن را پس از مدت مناسب آبکشی کنید.
۳. از ماسک مو برای مراقبت بیشتر استفاده کنید
ماسک مو میتواند بخشی از روتین مراقبت از موهای خشک و آسیبدیده باشد. این محصولات معمولاً نسبت به نرمکنندههای معمولی بافت غلیظتری دارند و برای ایجاد حس نرمی و بهبود ظاهر مو استفاده میشوند.
با این حال، استفاده بیش از اندازه از ماسکهای سنگین ممکن است باعث شود موها سنگین یا چرب به نظر برسند. بنابراین بهتر است میزان و دفعات استفاده را بر اساس نوع و نیاز مو تنظیم کنید.
۴. از نرمکننده بدون آبکشی استفاده کنید
Leave-in Conditioner یا نرمکننده بدون آبکشی میتواند برای موهای خشک، وز، شکننده یا مستعد گرهخوردگی مفید باشد.
مقدار کمی از محصول را میتوان روی ساقه و قسمتهای خشکتر مو استفاده کرد. بهتر است محصولات بدون آبکشی را مستقیماً روی پوست سر نزنید، مگر اینکه محصول برای این منظور طراحی شده باشد.
۵. استفاده از محافظ حرارتی را جدی بگیرید
اگر مجبور هستید از سشوار، اتوی مو یا فرکننده استفاده کنید، استفاده از یک محصول محافظ حرارتی مناسب میتواند بخشی از برنامه مراقبت از مو باشد.
با این حال، محافظ حرارتی به معنی حذف کامل آسیب ناشی از حرارت نیست. بهترین روش همچنان کاهش دفعات استفاده و انتخاب دمای پایینتر یا متوسط است.
۶. حرارت را کاهش دهید
یکی از مؤثرترین اقدامات برای جلوگیری از ادامه آسیب، کاهش استفاده از ابزارهای حرارتی است.
تا حد امکان اجازه دهید موها بهصورت طبیعی خشک شوند. اگر نیاز به استفاده از سشوار دارید، از دمای پایینتر استفاده کنید و سشوار را برای مدت طولانی روی یک قسمت ثابت نگه ندارید.
برای موهای بسیار آسیبدیده، بهتر است استفاده از اتوی مو و فرکننده را تا حد امکان محدود کنید.
۷. موهای خیس را با ملایمت شانه کنید
موهای خیس میتوانند آسیبپذیرتر باشند؛ بنابراین هنگام شانه کردن باید با احتیاط بیشتری عمل کنید.
برای باز کردن گرهها، ابتدا از قسمت انتهایی مو شروع کنید و بهآرامی به سمت بالا حرکت کنید. استفاده از شانه دندانهدرشت نیز میتواند به کاهش کشیدگی مو کمک کند.
۸. موهای موخورهدار را کوتاه کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که انتظار داشته باشیم یک محصول مراقبتی بتواند موخوره را برای همیشه از بین ببرد.
محصولات مختلف میتوانند ظاهر موخوره را موقتاً بهتر کنند، اما برای حذف بخش دوشاخه و آسیبدیده مو، کوتاه کردن قسمت آسیبدیده مؤثرترین راه است.
کوتاهی منظم همچنین میتواند به حفظ ظاهر مرتبتر مو و جلوگیری از ادامه شکستگی در قسمتهای آسیبدیده کمک کند.
بهترین روتین برای موهای آسیبدیده چیست؟
یک روتین ساده و منظم میتواند برای مراقبت از موهای آسیبدیده مناسب باشد. این روتین را میتوان بر اساس نوع مو و میزان آسیب شخصیسازی کرد.
روزهای شستوشو
- موها را با آب ولرم خیس کنید.
- شامپوی ملایم را بیشتر روی پوست سر استفاده کنید.
- از مالش شدید ساقه مو خودداری کنید.
- پس از شستوشو از نرمکننده استفاده کنید.
- موها را بهآرامی آبکشی کنید.
- آب اضافی مو را بدون مالش شدید بگیرید.
- در صورت نیاز از نرمکننده بدون آبکشی استفاده کنید.
- اجازه دهید موها تا حد امکان بهصورت طبیعی خشک شوند.
روزهایی که مو را نمیشویید
- موها را با فشار زیاد شانه نکنید.
- از بستن محکم مو خودداری کنید.
- در صورت استفاده از ابزار حرارتی، از محافظ حرارتی استفاده کنید.
- از استفاده بیش از حد محصولات حالتدهنده خودداری کنید.
- قسمتهای خشک و وز را با مقدار کمی محصول مناسب کنترل کنید.
آیا روغن برای موهای آسیبدیده مفید است؟
برخی روغنها میتوانند به بهبود ظاهر مو، افزایش نرمی و کاهش خشکی کمک کنند. استفاده از روغن روی ساقه مو ممکن است باعث شود موها نرمتر و براقتر به نظر برسند.
با این حال، روغن نمیتواند ساقهای را که بهشدت آسیب دیده یا دچار موخوره شده است، بهطور دائمی ترمیم کند. اثر آن بیشتر در زمینه بهبود ظاهر و کاهش خشکی است.
اگر پوست سر شما چرب است، بهتر است روغن را بیشتر روی ساقه و قسمتهای انتهایی مو استفاده کنید و از چرب کردن بیش از حد پوست سر خودداری کنید.
آیا کراتین برای موهای آسیبدیده مفید است؟
کراتین یکی از پروتئینهای اصلی تشکیلدهنده ساختار مو است و بسیاری از محصولات مراقبت از مو با ترکیبات پروتئینی یا کراتین برای بهبود ظاهر موهای آسیبدیده عرضه میشوند.
برخی از این محصولات ممکن است بهطور موقت ظاهر مو را صافتر و نرمتر کنند، اما نباید انتظار داشت که موهای آسیبدیده را بهطور کامل به حالت اولیه بازگردانند.
همچنین باید بین محصولات مراقبتی حاوی ترکیبات کراتین و فرآیندهای شیمیایی صافکننده مو تفاوت قائل شد. فرآیندهای شیمیایی میتوانند خودشان باعث آسیب به مو شوند و باید با دقت و توسط متخصص انجام شوند.
آیا پروتئینتراپی برای موهای آسیبدیده مناسب است؟
برخی محصولات مراقبت از مو حاوی پروتئینهایی هستند که میتوانند به بهبود موقت ظاهر و حس مو کمک کنند.
با این حال، همه موها به یک اندازه به محصولات پروتئینی نیاز ندارند. استفاده بیش از حد از برخی محصولات ممکن است باعث شود موها خشک یا سفت به نظر برسند.
بنابراین بهتر است نوع و میزان آسیب مو در نظر گرفته شود و از محصولات مطابق دستورالعمل استفاده شود.
برای آشنایی کاملتر با این روش، مقاله پروتئینتراپی مو چیست؟ مزایا، مراحل انجام، ماندگاری و مراقبتهای بعد از آن را نیز مطالعه کنید.
چگونه موهای دکلره و رنگشده را ترمیم کنیم؟
موهای دکلرهشده معمولاً به مراقبت بیشتری نیاز دارند؛ زیرا فرآیند روشن کردن مو میتواند ساختار ساقه را تحت تأثیر قرار دهد.
برای مراقبت از این نوع موها بهتر است:
- فاصله بین فرآیندهای شیمیایی را افزایش دهید.
- از حرارت زیاد کمتر استفاده کنید.
- بعد از شستوشو نرمکننده بزنید.
- از محصولات مراقبتی مخصوص موهای رنگشده و آسیبدیده استفاده کنید.
- قسمتهای بسیار آسیبدیده و موخورهدار را کوتاه کنید.
- هنگام شانه کردن با موها با ملایمت رفتار کنید.
چگونه موهای خشک و شکننده را نرم کنیم؟
برای نرمتر شدن موهای خشک و شکننده، بهتر است تمرکز اصلی روی کاهش خشکی و اصطکاک باشد.
استفاده منظم از نرمکننده، ماسک مو و در صورت نیاز نرمکننده بدون آبکشی میتواند به بهبود ظاهر و حالتپذیری مو کمک کند.
همچنین باید عواملی که باعث خشکی بیشتر میشوند، مانند حرارت زیاد، شستوشوی خشن و استفاده مکرر از مواد شیمیایی، کاهش پیدا کنند.
اگر موهای شما علاوه بر آسیبدیدگی، خشک و زبر است، برای انتخاب شوینده مناسب میتوانید مقاله بهترین شامپو برای موهای خشک را نیز مطالعه کنید.
آیا شستوشوی زیاد باعث آسیب مو میشود؟
تعداد دفعات مناسب شستوشوی مو برای همه افراد یکسان نیست و به نوع پوست سر، میزان چربی و نوع مو بستگی دارد.
با این حال، استفاده از شامپوی نامناسب یا شستوشوی خشن میتواند باعث خشکی بیشتر ساقه مو شود. بهخصوص اگر موهای شما خشک و آسیبدیده است، بهتر است شامپو بیشتر روی پوست سر استفاده شود و از مالش شدید طول مو خودداری کنید.
اگر پوست سر شما چرب است، ممکن است به شستوشوی منظمتری نیاز داشته باشید؛ اما بهتر است شامپوی مناسب پوست سر و شرایط مو انتخاب شود.
اشتباهات رایج در ترمیم موهای آسیبدیده
- استفاده مداوم از اتوی مو برای صاف کردن موهای وز: حرارت زیاد میتواند آسیب را بیشتر کند.
- امید به درمان دائمی موخوره با محصولات: محصولات میتوانند ظاهر موخوره را موقتاً بهتر کنند، اما حذف بخش آسیبدیده نیازمند کوتاهی است.
- استفاده بیش از حد از ماسک و روغن: مصرف زیاد محصولات سنگین میتواند موها را چرب یا سنگین کند.
- شانه کردن خشن مو: کشیدن برس روی گرهها میتواند باعث شکستگی بیشتر شود.
- رنگ و دکلره مکرر: فاصله کم بین فرآیندهای شیمیایی میتواند آسیب را افزایش دهد.
- خشک کردن مو با مالش شدید حوله: اصطکاک زیاد میتواند باعث افزایش شکستگی و وز شود.
- بستن محکم مو: کشش مداوم میتواند باعث آسیب و شکستگی شود.
چقدر زمان لازم است تا موهای آسیبدیده بهتر شوند؟
مدت زمان بهبود ظاهر مو به میزان آسیب و علت آن بستگی دارد. اگر آسیب سطحی باشد، ممکن است با اصلاح روتین مراقبت از مو، کاهش حرارت و استفاده منظم از محصولات مناسب، ظاهر مو در مدت نسبتاً کوتاهی بهتر شود.
اما اگر ساقه مو بهشدت آسیب دیده باشد، بهخصوص در قسمتهای دکلرهشده و موخورهدار، ممکن است تنها با رشد مو و کوتاه کردن بخشهای آسیبدیده بتوان ظاهر سالمتری ایجاد کرد.
بنابراین، بهتر است به جای تمرکز بر یک محصول معجزهآسا، روی یک برنامه منظم و مداوم برای جلوگیری از آسیبهای جدید تمرکز کنید.
چه زمانی برای آسیب مو باید به متخصص پوست مراجعه کنیم؟
آسیب ساقه مو معمولاً با مراقبت صحیح قابل مدیریت است، اما گاهی مشکل اصلی چیزی فراتر از آسیب ناشی از محصولات و حرارت است.
اگر همراه با شکنندگی مو با ریزش قابل توجه، کم شدن تراکم مو، خارش شدید پوست سر، التهاب یا تغییرات غیرعادی مواجه هستید، بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید.
همچنین اگر با وجود تغییر روتین مراقبت از مو، شکستگی و آسیب شدید همچنان ادامه دارد، بررسی علت زمینهای میتواند مفید باشد.
جمعبندی؛ بهترین روش ترمیم موهای آسیبدیده چیست؟
موهای آسیبدیده معمولاً در اثر ترکیبی از عوامل مانند حرارت زیاد، رنگ و دکلره مکرر، فرآیندهای شیمیایی، شانه کردن خشن، کشش و مراقبت نادرست ایجاد میشوند.
اگرچه ساقه آسیبدیده مو نمیتواند مانند یک بافت زنده بهطور کامل خود را بازسازی کند، اما با مراقبت صحیح میتوان ظاهر مو را بهبود داد و از ادامه آسیب جلوگیری کرد.
استفاده از شامپوی مناسب، نرمکننده بعد از شستوشو، محصولات بدون آبکشی، کاهش استفاده از ابزارهای حرارتی، استفاده از محافظ حرارتی، شانه کردن ملایم و کوتاه کردن قسمتهای بسیار آسیبدیده از مهمترین اقدامات برای مراقبت از موهای آسیبدیده هستند.
در نهایت، بهترین روش برای داشتن موهایی سالم، تمرکز همزمان بر ترمیم ظاهری موهای آسیبدیده و پیشگیری از آسیبهای جدید است. اگر آسیب شدید است یا همراه با ریزش و تغییرات غیرطبیعی پوست سر دیده میشود، مراجعه به متخصص پوست میتواند به شناسایی علت و انتخاب روش مناسب کمک کند.
برای آشنایی با اصول کامل مراقبت از مو، از انتخاب محصولات مناسب تا حفظ سلامت و زیبایی مو، پیشنهاد میکنیم راهنمای جامع مراقبت از مو؛ از انتخاب محصولات تا حفظ سلامت و زیبایی مو را مطالعه کنید.
American Academy of Dermatology (AAD) – 6 Tips for Healthy Hair
مقالات مرتبط و پیشنهادی
